Phong tục – nghi lễ ngày Tết

Vài tuần trước Tết, cả nhà tranh thủ quét vôi, sơn cổng, lau dọn bàn thờ, sắp xếp lại đồ đạc. Ở làng quê, nhiều nhà còn chùi rửa lại lu nước, chậu hoa, bộ bàn ghế gỗ ở phòng khách.

Tùy gia đình mà chọn gói bánh chưng hay bánh tét. Người lớn chuẩn bị lá dong, nếp, đậu, thịt; trẻ con phụ rửa lá, vo gạo, canh nồi bánh tới khuya. Mùi khói bếp và tiếng nói cười râm ran là ký ức khó quên của Tết quê.

Ngày 23 tháng Chạp, gia đình chuẩn bị mâm cơm đơn giản với cá, canh, trái cây, hoa và bộ áo giấy để tiễn ông Công ông Táo lên trời. Ở Khánh Hòa, nhiều nhà gần biển còn thêm món cá hoặc mực để “nhắc” về nghề biển.

Đêm 30, cả nhà quây quần trước bàn thờ gia tiên. Mỗi nơi có cách bày biện mâm cúng khác nhau, thường có bánh chưng/bánh tét, mâm ngũ quả, trầu cau, rượu và hoa. Bạn có thể ghi rõ bài khấn, cách sắp mâm cúng đặc trưng ở quê mình.

Sáng mùng Một, con cháu lần lượt chúc Tết ông bà, ba mẹ. Ở nhiều gia đình Khánh Hòa, mọi người còn chúc thêm về “biển yên sóng lặng, tôm cá đầy khoang” cho những ai làm nghề biển.

Sau khi thắp hương tại nhà, nhiều gia đình rủ nhau đi chùa, đi đình làng cầu bình an, sức khỏe và may mắn. Một số nơi tổ chức múa lân, hát bội hay văn nghệ mừng xuân ngay sân đình.

Khoảng mùng 3–mùng 5, gia đình làm mâm cơm nhỏ để “hóa vàng”, tạ ơn tổ tiên đã “về ăn Tết” cùng con cháu. Đây cũng là lúc thu dọn bớt đồ trang trí, trả lại không gian sinh hoạt thường ngày.

Ở Khánh Hòa, nhiều nơi có lễ hội cầu ngư, cúng biển đầu năm, rước thần Nam Hải, múa lân, hát bả trạo... Đây là nét rất riêng của vùng biển, bạn có thể miêu tả cụ thể lễ hội ở chính địa phương mình.